Print the newsletter






1.1. Nieuwigheden in de aankomende overheidsopdrachtenwet (Deel 1)


In het Publicatieblad van de Europese Unie van 30 april 2004 werden Richtlijn 2004/17/EG van het Europees Parlement en de Raad van 31 maart 2004 houdende coördinatie van de procedures voor het plaatsen van opdrachten in de sectoren water- en energievoorziening, vervoer en postdiensten en Richtlijn 2004/18/EG van het Europees Parlement en de Raad van 31 maart 2004 betreffende de coördinatie van de procedures voor het plaatsen van overheidsopdrachten voor werken, leveringen en diensten gepubliceerd.

Deze richtlijnen bevatten een niet-onbelangrijk aantal vernieuwingen en aanpassingen t.o.v. de door deze richtlijnen te vervangen richtlijn Nutsbedrijven (93/38/EEG) en de richtlijnen Werken (93/37/EEG), Leveringen (93/36/EEG) en Diensten (92/50/EEG).

De richtlijnen 2004/17/EG en 2004/18/EG zullen eerlang ook min of meer diepgaande gevolgen hebben op de Belgische overheidsopdrachten-reglementering. Meer bepaald zal in het najaar 2005 een volledig nieuwe overheidsopdrachtenwet worden gepubliceerd.

In voorliggende nieuwsbrief worden een eerste reeks van voorgenomen aanpassingen, verbeteringen en nieuwigheden onder de loep genomen. In een volgende EBP-Newsletter, voorzien voor oktober 2005, worden de resterende geplande innovaties tegen het licht gehouden.

Definitie van "overheidsopdracht"

Waar de overheidsopdrachtenrichtlijnen 2004/17/EG (nutssectoren) en 2004/18/EG (klassieke sectoren) spreken van schriftelijke overeenkomsten onder bezwarende titel, is het aspect "schriftelijk" weggevallen in de definitie opgenomen in de nieuwe overheidsopdrachtenwet.

De ratio legis hiervan is de definitie eveneens te kunnen toepassen op kleine opdrachten die gewoon met een aangenomen factuur worden gegund. Met dit element werd geen rekening gehouden in de richtlijnen omdat die slechts van toepassing zijn vanaf bepaalde drempelbedragen.

"Open" versus "beperkte" procedure

Het beginsel van de vrije keuze tussen open en beperkte procedures blijft behouden. Wel wordt de tot op heden gebruikte terminologie voor de open procedure gewijzigd: de termen "openbare aanbesteding" en "algemene offerteaanvraag" zullen worden vervangen door de termen "open aanbesteding" en "open offerteaanvraag". Voor de beperkte aanbestedingen en de beperkte offerteaanvraag wordt de terminologie daarentegen niet gewijzigd.

"Aanbestedende overheid" en "aanbestedende dienst"

Onder "aanbestedende overheid" worden de klassieke aanbestedende overheden verstaan: Staat, Gemeenschappen, Gewesten, provincies, steden en gemeenten, organismen van openbaar nut, etc.

"Aanbestedende diensten" daarentegen zijn de privaatrechtelijke personen die bijzondere of uitsluitende rechten genieten in de sectoren water, energie, vervoer en postdiensten.

Promotie-overeenkomst voor aanneming van leveringen niet meer voorzien

De definitie van de overheidsopdrachten voor leveringen omvat immers reeds mogelijkheden zoals huur, huurkoop of leasing waardoor een regeling van de promotie voor leveringen die mogelijkheden juist zou tegenwerken.

Algemene beginselen

De vertrouwde beginselen dat de overheidsopdrachten worden gegund na mededinging en op forfaitaire basis, en dat betalingen alleen mogen worden gedaan voor verstrekte en aanvaarde prestaties, worden voorafgegaan door een inleidend algemeen beginsel, voortvloeiend uit de nieuwe richtlijnen: "De aanbestedende overheden behandelen de aannemers, de leveranciers en de dienstverleners op gelijke, niet-discriminerende en transparante wijze"

Onverenigbaarheden

De wet van 24 december 1993 had enkel betrekking op situaties waarbij er sprake was van onverenigbaarheden uit hoofde van inschrijvende ondernemingen. Het toepassingsgebied van de wet wordt verruimd tot de kandiderende ondernemingen.

Verder wordt het begrip «belang» vervangen door het begrip «belangenvermenging».

Verbod op afspraken

Het verbod op afspraken is niet enkel van toepassing op de ingediende offertes, maar ook op de aanvragen tot deelneming.

Vastgestelde afspraken zullen niet langer automatisch leiden tot stopzetting van de uitvoering van de overheidsopdracht; de aanbestedende overheid kan beroep doen op de sancties voorzien in de AAV in geval van niet-naleving van de bepalingen van de overeenkomst.

Communicatiemiddelen

De nieuwe informatie- en communicatietechnologieën worden voortaan gelijkgeschakeld met de klassieke communicatie- en informatiemiddelen die gebaseerd zijn op papieren documenten.

De gekozen communicatiemiddelen tussen de aanbestedende overheden en de aannemers, leveranciers en dienstverleners moeten wel algemeen beschikbaar zijn en mogen de toegang tot de gunningsprocedure niet beperken.

Verbod bekendmaking vertrouwelijke informatie

Er wordt een algemeen verbod geformuleerd van bekendmaking van vertrouwelijke informatie verstrekt door kandidaten of inschrijvers, of, tijdens de uitvoering van de opdracht, door de aannemer, leverancier of dienstverlener, en die betrekking heeft op de gunning en uitvoering van de opdracht.

Dit verbod geldt voor:

- de aanbestedende overheid;
- personen die deel uitmaken van haar organen;
- haar ambtenaren;
- de personen die haar ondersteuning bieden, zoals een studiebureau met een adviesopdracht.

De kandidaten, inschrijvers en derden mogen geen toegang hebben tot de kandidaturen en offertes, zolang de aanbestedende overheid geen beslissing heeft genomen over de selectie, de gunning of de beslissing om de procedure stop te zetten.
br> In geval van een beroep op de rechter, moeten zowel de rechter als de aanbestedende overheid er op toezien dat het vertrouwelijk karakter van de informatie wordt gerespecteerd.

Het "toegangsrecht" tot een overheidsopdracht

Het onderzoek van het toegangsrecht - rekening houdende met de uitsluitingsvoorwaarden - vormt de eerste stap die leidt tot de toewijzing van een opdracht.

Een bijkomende uitsluitingsgrond zal worden ingevoerd in de wetgeving: de kandidaat of inschrijver die een in kracht van gewijsde gegane veroordeling, waarvan de aanbestedende overheid kennis heeft, heeft opgelopen wegens:

- deelname aan een criminele organisatie;
- omkoping;
- fraude ten koste van de financiële belangen van de EG;
- witwassen van geld.

Reserveren van overheidsopdrachten

Een aanbestedende overheid kan de toegang tot een gunningsprocedure reserveren voor:

- beschutte werkplaatsen;
- sociale inschakelingsondernemingen (enkel voor opdrachten onder de Europese drempels).

De in dit kader gegunde opdrachten mogen niet rechtstreeks of onrechtstreeks discriminerend zijn ten aanzien van de kandidaten of inschrijvers uit andere lidstaten die dezelfde voorwaarden vervullen.

Dergelijke werkplaatsen moeten bovendien voldoen aan de voorschriften inzake toegang en draagkracht zoals bepaald door de aanbestedende overheid.

Schadeloosstelling van de laagste regelmatige inschrijver in geval van corruptie

Indien de inschrijver die de laagste regelmatige offerte heeft ingediend, een nadeel heeft geleden voortvloeiende uit corruptie, moet zijn volledig bewezen schade worden vergoed, zelfs indien die de forfaitaire schadevergoeding van tien percent overstijgt.

Weging van gunningscriteria

Bij Europese overheidsopdrachten is de weging van gunningscriteria de regel.
br> Enkel indien weging niet mogelijk is om aantoonbare redenen kan worden gebruik gemaakt van de rangschikking in dalende volgorde van belangrijkheid.

Deze weging kan worden uitgedrukt binnen een vork met een "passend verschil" tussen minimum en maximum.

Voorwaarden bij gebruik van zo'n "vork":

- Deze versoepeling mag geen afbreuk doen aan de transparantie en gelijke behandeling;
- Het moet gaan om een passend verschil tussen minimum en maximum. Deze voorwaarde moet geval per geval worden beoordeeld;
- Het verschil moet verdedigbaar zijn in functie van de betrokken opdracht;
- Het verschil mag niet tot gevolg hebben dat de volgorde van de gewogen criteria wordt omgekeerd;
- Het verschil mag evenmin een onbeperkte keuzevrijheid openlaten voor de aanbestedende overheid.

Beneden de Europese drempels is er vrije keuze tussen de weging der gebruikte gunningscriteria en de dalende volgorde van belangrijkheid. Zoniet hebben alle gunningscriteria dezelfde waarde.

Technische specificaties en normen

Technische specificaties kunnen ook worden geformuleerd in termen van prestatie-eisen en functionele eisen.
br> Bij verwijzing naar de Europese norm, of bij ontstentenis ervan, naar de nationale norm, kunnen bijgevolg ook offertes in aanmerking worden genomen die gebaseerd zijn op andere oplossingen waarvan de gelijkwaardigheid door de inschrijvers wordt aangetoond.

[ Wordt vervolgd ]


1.2. Wijzigingen doorgevoerd in de Overheidsopdrachtenwet van 24 december

De artikelen 500 en 501 van de Programmawet van 27 december 2004 (B.S., 31 december 2004, 2e editie) hebben volgende wijzigingen in de Overheidsopdrachtenwet van 24 december 1994 doorgevoerd:

a) In artikel 3, § 3, vervallen de woorden "Wanneer de bovengenoemde overheidsopdrachten geplaatst worden volgens een onderhandelingsprocedure, kan de Koning niet afwijken van de regels die krachtens deze wet op die procedure van toepassing zijn".

b) artikel 17, § 2, 1°, b), wordt vervangen als volgt :

« "b) de opdracht heeft betrekking op werken, leveringen of diensten die geheim verklaard zijn, of waarvan de uitvoering gepaard moet gaan met bijzondere veiligheidsmaatregelen, overeenkomstig de van kracht zijnde wettelijke of reglementaire bepalingen, of indien de bescherming van de fundamentele belangen van het land dit vereist.

Deze bepaling is eveneens van toepassing :

- voor overheidsopdrachten van leveringen en diensten waarop artikel 296 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap van toepassing is;

- voor overheidsopdrachten van diensten inzake lucht en maritiem transport voor de behoeften van het ministerie van Landsverdediging".
<
Verder bepaalt deze Programmawet in zijn artikel 308 dat "de wet van 24 december 1993 betreffende de overheidsopdrachten en sommige opdrachten voor aanneming van werken, leveringen en diensten, niet van toepassing is op de opdrachten toegekend aan de Nationale Maatschappij der Belgische Spoorwegen door ondernemingen verbonden aan deze laatste, en die diensten inhouden die vallen onder de categorieën 18 en 20 van bijlage 2 bij dezelfde wet. Deze bepaling doet echter geen afbreuk aan de toepassing, op de opdrachten waarvan het geraamde bedrag de drempel voor Europese publiciteit bereikt, van de bepalingen betreffende de technische specificaties en de publicatie van adviezen over gegunde opdrachten vastgelegd door de Koning krachtens de artikels 14 en 22 van voornoemde wet".


1.3. Aanpassingen in de drempelbedragen van de overheidsopdrachtenrichtlijnen 2004/17/EG en 2004/18/EG.

Door Verordening (EG) nr. 1874/2004 van de Europese Commissie van 28 oktober 2004 worden een aantal drempelbedragen in de richtlijnen 2004/17/EG (nutsbedrijven) en 2004/18/EG (klassieke sectoren) aangepast.

De nieuwe drempels zijn:

a) voor de richtlijn 2004/17/EG:


b) voor de richtlijn 2004/18/EG:


De verordening 1874/2004, waarmee de diverse Europese drempelbedragen worden aangepast van richtlijnen 2004/17/EG en 2004/18/EG, treedt in werking op de derde dag volgend op die van haar bekendmaking in het Europees Publicatieblad, derhalve op 1 november 2004. Richtlijn 2004/17/EG was onmiddellijk van toepassing op het ogenblik van haar publicatie (30 april 2004), Richtlijn 2004/18/EG dient in het interne recht te worden omgezet uiterlijk op 31 januari 2006.

1.4. Omzendbrief P&O/DO/1 van 27 januari 2005

In het Belgisch Staatsblad van 4 februari 2005 verscheen de Omzendbrief P&O/DO/1 van 27 januari 2005, uitgaande van de Federale Overheidsdienst Personeel en Organisatie en betrekking hebbende op de "Implementatie van het duurzame ontwikkelingsbeleid bij de overheidsopdrachten van leveringen gelanceerd door aanbestedende overheden van de federale overheid die behoren tot de klassieke sectoren".

[MENU]

2.1. H.v.J., 11 januari 2005 (Stadt Halle), nr. C-26/03.

Dit arrest, dat betrekking heeft op de problematiek van de zgn "in house"-dienstverlening( ), werd gewezen na een prejudiciële vraag in het kader van een geschil tussen de Duitse stad Halle en RPL Recyclingpark Lochau GmbH (hierna: „RPL Lochau") enerzijds, en Arbeitsgemeinschaft Thermische Restabfall und Energieverwertungsanlage TREA Leuna (hierna: „TREA Leuna") anderzijds, betreffende de rechtmatigheid naar gemeenschapsrecht van de gunning zonder openbare aanbesteding van een opdracht voor dienstverlening betreffende de behandeling van afvalstoffen door Stadt Halle aan RPL Lochau, waarvan Stadt Halle meerderheidsaandeelhouder is (75,1%) en een particuliere vennootschap minderheidsaandeelhouder (24,9%). Nadat TREA Leuna - die ook belangstelling had voor de betrokken dienstverlening - had vernomen dat de opdracht zonder meer was gegund aan RPL Lochau, stelde zij beroep in tegen deze beslissing. De Stadt Halle wierp op dat RPL Lochau eigenlijk een emanatie was van de Stadt Halle aangezien zij door deze wordt gecontroleerd. Het ging, aldus nog de Stadt Halle, om een interne bedrijvigheid, waarop de gemeenschapsregels inzake overheidsopdrachten niet van toepassing zijn.

In zijn arrest heeft het HvJEG voor recht verklaard:


Bijgevolg had de richtlijn Diensten moeten worden nageleefd.

2.2. H.v.J., arrest van 3 maart 2005 in de gevoegde zaken C-21/03 en C-34/03 [verzoeken van de Raad van State (België) om een prejudiciële beslissing]: Fabricom NV tegen Belgische Staat, gevoegde zaken C-21/03 en C-34/03.

De richtlijnen Overheidsopdrachten verzetten zich tegen bepalingen volgens dewelke een persoon die belast is geweest met het onderzoek, de proeven, de studie of de ontwikkeling van werken, leveringen of diensten, geen aanvraag tot deelname of geen offerte mag indienen voor een overheidsopdracht voor die werken, leveringen of diensten, zonder dat hem de mogelijkheid wordt geboden om aan te tonen dat in de omstandigheden van het concrete geval de door hem opgedane ervaring de mededinging niet kan vervalsen.

De rechtsbeschermingsrichtlijnen verzetten zich ertegen dat de aanbestedende dienst tot aan het einde van de procedure van onderzoek van de offerten kan weigeren dat een onderneming die gebonden is aan een persoon die belast is geweest met het onderzoek, de proeven, de studie of de ontwikkeling van werken, leveringen of diensten, deelneemt aan de procedure of een offerte indient wanneer deze onderneming, hierover ondervraagd door de aanbestedende overheid, verklaart dat zij hierdoor geen ongerechtvaardigd voordeel geniet dat de normale mededingingsvoorwaarden kan vervalsen.

2.3. Hof van beroep te Gent, 17 september 2004 (NjW, 2005, 381-382)

Algemene aannemingsvoorwaarden - Vertraging en tekortkomingen bij de uitvoering van de werken - Toepassing van ambtshalve maatregelen door de aanbestedende overheid - Uitvoeren van de werken voor rekening - Evenredigheid tussen gebreken en sanctie.

[MENU]

U wordt in uw aankoopbeleid dagelijks geconfronteerd met de praktische uitvoering van de wetgeving op de overheidsopdrachten. Op continue basis, organiseert EBP seminaries en opleidingen met betrekking tot overheidsaankopen.

Voor meer informatie betreffende deze seminaries kunt u steeds terecht bij Stefaan Decapmaker op 02/420.68.60 op via mail op het adres sd@ebp.be.

Dienstencontracten vallen ook onder de toepassing van de wetgeving overheidsopdrachten: informaticadiensten, financiële- en verzekeringsdiensten, architectenopdrachten… Overheden worden er regelmatig mee geconfronteerd, maar de wetgeving overheidsopdrachten hierop toepassen is echter niet evident.

Daarom neemt EBP het initiatief om hier een studiedag aan te wijden samen met de heer Raphaël De Pessemier, directeur van de Directie Overheidsopdrachten van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.

Opzet van deze studiedag is om de wetgeving en de praktische toepassing ervan te overlopen en te duiden, en daarbij bijzondere aandacht te besteden aan dienstenopdrachten. Zo wordt, steeds vanuit een praktijkgerichte benadering, zowel rekening gehouden met aspecten op het vlak van gunning als van uitvoering van deze opdrachten.

De nieuwe wetgeving die in 2006 van kracht wordt, heeft belangrijke implicaties voor de aanbesteding van dienstencontracten. Dit seminarie gaat dan ook dieper in op deze nieuwe wetgeving en haar gevolgen voor opdrachten van diensten.

EBP biedt u een cyclus aan van 3 opleidingen in samenwerking met de heer C. Geldhof, lid van een Federale Overheidsdienst.

In de aanbestedingswereld wordt het jaar 2005 een jaar van vernieuwing en verandering. Zoals u weet werden vorig jaar nieuwe EU-Richtlijnen overheidsopdrachten van kracht. Deze nieuwe richtlijnen zullen de aanbestedingspraktijk grondig veranderen. De Commissie Overheidsopdrachten is druk doende om al de elementen uit deze richtlijnen te vertalen naar Belgische Wetgeving. Het volledig pakket dient immers niet later dan eind januari 2006 in voege te treden !

Daarom vinden we het aangewezen om nu reeds een seminarie in te richten dat tot doel heeft alle belangrijke elementen van een overheidsopdracht te overlopen en de wijzigingen te kaderen binnen het normale verloop van een gunningsprocedure.

Als aankoopprocedure is de onderhandelingsprocedure een godsgeschenk. Enkel door middel van een onderhandelingsprocedure kan u het flexibel en dynamisch aankoopbeleid van een privé-onderneming benaderen.

Vraag is of u en uw bestuur de mogelijkheden van deze gunningswijze optimaal benutten ! Te vaak wordt gekozen voor een offerteaanvraag of zelfs een aanbesteding, terwijl een rechtmatig gebruik van de onderhandelingsprocedure, al dan niet met bekendmaking, mogelijk is. Deze procedure is immers de enige waarbij u er, door een correct gebruik, vrij zeker van kan zijn dat uw bestuur de "beste" koop doet.

Een gebrekkig lastenboek hypothekeert de correcte toewijzing en de succesvolle uitvoering van uw overheidsopdrachten ! De kwaliteit van uw lastenboek heeft een directe impact op de mate waarin u succesvol uw overheidsopdracht zal kunnen toewijzen en probleemloos uitvoeren.

Doel van de vorming is de deelnemers bij de opmaak van een lastenboek te leiden door de relevante delen van de reglementering op de overheidsopdrachten. Het is geenszins de bedoeling een juridisch-technische analyse van de wetgeving te brengen, doch wel de dagelijkse praktijk te behandelen en kant-en-klare oplossingen aan te reiken. Zodoende willen we voorkomen dat gebrekkige lastenboeken de oorzaak zijn van moeilijkheden bij de toewijzing en de uitvoering van een overheidsopdracht.

[MENU]